Harish-Rana ಪ್ರಕರಣ: 13 ವರ್ಷ ಕೋಮಾದ ಬಳಿಕ ದಯಾಮರಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ.
ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಸುಮಾರು 13 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೋಮಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರಿಗೆ ದಯಾಮರಣ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ದೆಹಲಿಯ ಏಮ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ನೋವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಕೋಮಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ರೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಯಾಮರಣ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ.
ಯಾರು ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ?
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಎಂಬ ಯುವಕ ಚಂಡೀಗಢ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕನಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಯುವಕನ ಬದುಕು ಒಂದು ಅಪಘಾತದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು 13 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಪಿಜಿ ವಸತಿಗೃಹದ ನಾಲ್ಕನೇ ಮಹಡಿಯ ಬಾಲ್ಕನಿಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರು. ಈ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತೀವ್ರ ತಲೆಗೆ ಗಾಯಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ಕೋಮಾ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.
ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಮನೆ ನಡುವೆಯೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
13 ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟ
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಕಳೆದ 13 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ವಿವಿಧ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು.
ಆದರೆ ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕೋಮಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರು.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ತಂದಿತು. ಮಗನು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡುವನೋ, ನಡೆಯುವನೋ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ
ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಮರಣ ನೀಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗನು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕೋಮಾದಲ್ಲಿದ್ದು, ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ತಿಳಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದಯಾಮರಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಿದರು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು
ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ಹಲವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತು.
ಕೊನೆಗೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕೆ.ವಿ. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರ ಪೀಠ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರಿಗೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ ನೀಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಏಮ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಏಮ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡವು ದಯಾಮರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬವೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮಗನಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿದಾಯ ಹೇಳುವ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ದಯಾಮರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ದಯಾಮರಣ ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು – ಸಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬಹುದು.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಯ ಜೀವವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ರೋಗಿಯ ಜೀವವನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಉಳಿಸುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಮ
ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲಿಗೆ ರೋಗಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ದ್ರವ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಟ್ಯೂಬ್ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹೊರಹಾಕಲು ಬಳಸುವ ಟ್ಯೂಬ್ಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆ ನಂತರ ರೋಗಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಸಹಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಕ ಸಹಾಯ ಇಲ್ಲದೆ ದೇಹ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂಗಾಂಗ ದಾನದ ನಿರ್ಧಾರ
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗನ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ.
ವೈದ್ಯರು ಮೊದಲು ಅವರ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಾನ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಮೂಲಕ ಇತರ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವನ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿದಾಯ
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸುವ ವೇಳೆ ಅವರ ತಂದೆ ಅಶೋಕ್ ರಾಣಾ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.
13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಈ ಕ್ಷಣ ತುಂಬಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು. ಮಗನಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ವಿದಾಯ ಹೇಳುವ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಯಾವುದೇ ಪೋಷಕರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ.
ಈ ಘಟನೆ ಹಲವರ ಹೃದಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆ.
ದಯಾಮರಣ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ಕಾನೂನು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಯಾಮರಣ ಕುರಿತು ಕಾನೂನು 2018ರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2018ರಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣವನ್ನು ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತು. ಆ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ:
-
ರೋಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು
-
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕು
-
ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು
ಈ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದಯಾಮರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಬಹುದು.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಪ್ರಕರಣವು ಮತ್ತೆ ದಯಾಮರಣ ಕುರಿತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಮಾನವೀಯ ನಿರ್ಧಾರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೋವು ಮತ್ತು ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಮರಣ ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕೆಲವರು ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಕಥೆ ಜೀವನದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅಪಘಾತವು ಒಬ್ಬ ಯುವಕನ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.
13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೋಮಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ ನಂತರ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ದಯಾಮರಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ದುಃಖದ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಅಂಗಾಂಗ ದಾನದ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವನ ನೀಡುವ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಬಹುದು.
ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಘಟನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಕರಣವಲ್ಲ, ಇದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೋವು ಮತ್ತು ಸಹನೆಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. 13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಗನು ಮತ್ತೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಆಶೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಿದ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಈ ಕ್ಷಣ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೆ ನೋವಿಲ್ಲದ ಗೌರವಯುತ ಅಂತ್ಯ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರು ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಘಟನೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಮಾ ಸ್ಥಿತಿಯಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಎದುರಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಗ ದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹರೀಶ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರ ಇತರರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ತರಬಹುದು. ಒಂದು ಜೀವನ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೊಸ ಬದುಕು ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಈ ಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.