ಮನೆಯ ಹಾಲ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಪತ್ತೆಯಾಯ್ತು 10ನೇ ಶತಮಾನದ ಈಶ್ವರ ದೇಗುಲ!
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. “ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣದಲ್ಲೂ ಇತಿಹಾಸ ಅಡಗಿದೆ” ಎನ್ನುವ ಮಾತಿಗೆ ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಉತ್ಖನನ ಕಾರ್ಯದ ವೇಳೆ, ಮನೆಯೊಂದರ ಹಾಲ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ 10ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುರಾತನ ಈಶ್ವರನ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ಪುರಾತತ್ವ ವಲಯದಲ್ಲೇ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಮನೆಯೊಳಗೇ ದೇವಾಲಯ! ನಂಬಲಾರದ ಅಚ್ಚರಿ
ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಕುಂಭಾರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚೌಕಿಮಠ ಕುಟುಂಬದ ಮನೆ ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಯಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವೇ ಮಾತನಾಡುವಂತ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನೆಯ ಹಾಲ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಪುರಾತನ ಈಶ್ವರನ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಅದರ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು ಕಂಡು ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞರೇ ಅಚ್ಚರಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ‘ಮನೆ-ಮಂದಿರ’ ಜೀವನ
ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ಚೌಕಿಮಠ ಕುಟುಂಬ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 10ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಕುಟುಂಬದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ, ಪೂಜೆ-ಪುನಸ್ಕಾರಗಳ ಗೌರವ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು, ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಕುಟುಂಬದ ವಿಶೇಷತೆ.
ಅಂಗಳದಲ್ಲೇ ಮಂಟಪ – ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವ ಶಿಲ್ಪಸೌಂದರ್ಯ
ಮನೆಯ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಸುಂದರ ಮಂಟಪ ಹಾಗೂ ಮಹಾಂತೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಸ್ತಂಭಗಳು, ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ, ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಇತಿಹಾಸ ಒಂದೇ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೂ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿದೆ.
ಉತ್ಖನನ ಆರಂಭವಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಬಹಿರಂಗ
ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಉತ್ಖನನ ಕಾರ್ಯ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ‘ಮನೆ-ಮಂದಿರ’ದ ಸಂಗತಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶಾಸನಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹೊಸ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
10ನೇ ಶತಮಾನದ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿ
ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಈಶ್ವರನ ಗರ್ಭಗುಡಿ 10ನೇ ಶತಮಾನದ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದದ್ದು ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳು
ಸಮತೋಲನಯುತ ಸ್ತಂಭ ವಿನ್ಯಾಸ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸರಳ ಆದರೆ ಗಂಭೀರ ವಾಸ್ತು
ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂತಸ
ಈ ಪತ್ತೆ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. “ಇಂತಹ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ:
ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನ
ಶಾಸನಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆ
ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಲಕ್ಕುಂಡಿ – ಇತಿಹಾಸದ ಬಂಗಾರಗಣಿ
ಒಂದೆಡೆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ದೇವಾಲಯ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆಗಳು, ಶಾಸನಗಳು, ಕಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು – ಲಕ್ಕುಂಡಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಇತಿಹಾಸದ ಬಂಗಾರಗಣಿ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ:
ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಆಧುನಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿ
ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ
ಮೂರೂ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಬೆರೆತಿರುವುದು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ವಿಶೇಷತೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೂ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೂ ಆಕರ್ಷಣೆ
ಈ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬಿದ್ದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆತರೆ, ಲಕ್ಕುಂಡಿ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಮನೆಯೊಳಗೇ 10ನೇ ಶತಮಾನದ ಈಶ್ವರನ ದೇಗುಲ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು, ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಇತಿಹಾಸ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೀಮಂತತೆಯ ಪ್ರತೀಕ.
ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೊಸ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ Lakkundi ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. “ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣದಲ್ಲೂ ಇತಿಹಾಸ ಅಡಗಿದೆ” ಎನ್ನುವ ಮಾತಿಗೆ ಇದೀಗ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಉತ್ಖನನ ಕಾರ್ಯದ ವೇಳೆ ಮನೆಯೊಂದರ ಹಾಲ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ 10ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುರಾತನ ಈಶ್ವರನ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ಪುರಾತತ್ವ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಮನೆಯೊಳಗೇ ದೇವಾಲಯ! ನಂಬಲಾರದ ಅಚ್ಚರಿ
ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಕುಂಭಾರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚೌಕಿಮಠ ಕುಟುಂಬದ ಮನೆ ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಯಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ತಂಭಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ನಿಶ್ಶಬ್ದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ.
ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ‘ಮನೆ-ಮಂದಿರ’ ಜೀವನ
ಚೌಕಿಮಠ ಕುಟುಂಬ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 10ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಈ ದೇಗುಲದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ಕುಟುಂಬ ಜೀವನ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೂಜೆ-ಪುನಸ್ಕಾರಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಈ ಪುರಾತನ ತಾಣದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ – ಕಲ್ಲಿನೊಳಗಿನ ಕಥೆ
ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಕಾರ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದದ್ದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. Western Chalukya Empire ಕಾಲಘಟ್ಟದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ:
-
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ತಂಭಗಳು
-
ಸಮತೋಲನಯುತ ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ
-
ಸರಳ ಆದರೆ ಗಂಭೀರ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಶೈಲಿ
ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವುದು ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಉತ್ಖನನದಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾದ ರಹಸ್ಯ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಕಾರ್ಯ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶಾಸನಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ‘ಮನೆ-ಮಂದಿರ’ವು ಆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞರು ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ:
-
ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
-
ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಕಾಲ ನಿರ್ಧಾರ
-
ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು
ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆತರೆ, ಲಕ್ಕುಂಡಿ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದೀತು.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರೇಮಿಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಜೀವಂತ ಪಾಠಶಾಲೆಯಂತಾಗಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಇದರ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.