ಬಜೆಟ್ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ 2026–27

• ಬಜೆಟ್ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ 2026–27: ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದ ಗುರಿಗೆ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಕ್ಕು

• ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 2026 ರಂದು ಮಂಡಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026–27, ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಅವರ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸತತ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದ್ದು, “ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047” ಗುರಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.                                                                
• ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಬದಲಾವಣೆ, ಹವಾಮಾನ ಸವಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಗತ್ಯತೆ – ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಮನಗಂಡು ಈ ಬಜೆಟ್ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಆಟವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಈ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

• ಬಜೆಟ್ 2026ರ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿತ್ರ: ಬೆಳವಣಿಗೆ ಜೊತೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಶಿಸ್ತು

• ಬಜೆಟ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಸುಮಾರು 7% ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಕೊರತೆಯನ್ನು (Fiscal Deficit) **GDPಯ 4.3%**ಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಗುರಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಲ–GDP ಅನುಪಾತವನ್ನು 50%ರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತರುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದೆ.                                                                                                                                                                        
• FY27ಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೂಲಧನ ವೆಚ್ಚ (Capital Expenditure) ₹17.1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ, ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ವೆಚ್ಚ ₹41.3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾದ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತವಿಲ್ಲದೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ತರುವ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

• ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಲ: ಬಜೆಟ್ 2026

• ಈ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು (Manufacturing) ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೈಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆಗಳು:

• ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್ 2.0

• ಬಯೋಫಾರ್ಮಾ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ

• ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಘಟಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆ

• ಸಮಗ್ರ ವಸ್ತ್ರ ಯೋಜನೆ

• ಮೂರು ವಿಶೇಷ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು

• ರೇರ್ ಅರ್ಥ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಯೋಜನೆ

• ಕಂಟೇನರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆ

• ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಉತ್ತೇಜನ

• 200 ಹಳೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ

• ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು.

ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

• ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಬಾಂಡೆಡ್ ಝೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಸರಕು ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ 5 ವರ್ಷ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ

• ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಡಿಫರ್ಡ್ ಡ್ಯೂಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

• ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಡ್ಯೂಟಿ-ಫ್ರೀ ಆಮದು ಮಿತಿ ಹೆಚ್ಚಳ

• ವಿಮಾನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ವಿನಾಯಿತಿ

• ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ರಫ್ತುಗಾರರಿಗೆ ರಫ್ತು ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ

• SEZಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ರಿಯಾಯಿತಿ

• ಇವುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಜೊತೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ.

• MSMEಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲ
• ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ (MSME) ಈ ಬಜೆಟ್ ದೊಡ್ಡ ಉಸಿರು ನೀಡಿದೆ.
• ಇಕ್ವಿಟಿ ಮತ್ತು ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಬೆಂಬಲ:

• ₹10,000 ಕೋಟಿ SME ಗ್ರೋತ್ ಫಂಡ್

• ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ನಿಧಿಗೆ ₹2,000 ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ

• CPSEಗಳಿಂದ MSME ಖರೀದಿಗೆ TReDS ಕಡ್ಡಾಯ

• MSME ಬಿಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ

• ವೃತ್ತಿಪರ ಸಹಾಯ:

• ಟಿಯರ್ 2 ಮತ್ತು ಟಿಯರ್ 3 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ “ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮಿತ್ರ” ಯೋಜನೆ

• ಇವು MSMEಗಳ ಹಣಕಾಸು, ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಅನುಪಾಲನಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ.

• ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಆರೋಗ್ಯ, IT, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
• ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ 5 ಹಬ್‌ಗಳು, 1.5 ಲಕ್ಷ ಕೇರ್‌ಗಿವರ್‌ಗಳ ತರಬೇತಿ, AYUSH ವಿಸ್ತರಣೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.                                                                                                               
• IT ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ:

• IT ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಏಕೀಕೃತ ವರ್ಗೀಕರಣ

• Safe Harbour ಮಿತಿ ₹2,000 ಕೋಟಿ

• ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಮೂಲಕ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ 2047ರವರೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ರಜೆ

• ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಎಕಾನಮಿಗೆ AVGC ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳು, ಹೊಸ NID, ಬಾಲಕಿಯರ STEM ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ

• 7 ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು

• 20 ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು

• ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಕಾರಿಡಾರ್

• ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ₹2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಬೆಂಬಲ

• ಟಿಯರ್ 2 ಮತ್ತು ಟಿಯರ್ 3 ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮಗಳು

• ₹20,000 ಕೋಟಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಯೋಜನೆ

• ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ

• ಸೌರ ಗ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಮಿನರಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಡ್ಯೂಟಿ ರಿಯಾಯಿತಿ

• ಇವು ಭಾರತವನ್ನು ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಹಬ್ ಆಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿವೆ.

• ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ

• ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ TCS ಕಡಿತ

• ಸಣ್ಣ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ TDS ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ

• ರಿಟರ್ನ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ

• ಕೆಲ ಅಪರಾಧೀಕರಣ ರದ್ದು

• ಬಜೆಟ್ 2026–27: ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ರೂಪರೇಖೆ – ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

  2026–27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನ್ನು Nirmala Sitharaman ಮಂಡಿಸಿದ್ದು, “ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047” ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿ ವ್ಯತ್ಯಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಈ ಬಜೆಟ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎರಡನ್ನೂ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

  ---

  ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು

  ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ:

  • ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ಮಿಷನ್ ವಿಸ್ತರಣೆ

  • ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳ

  • ಶೀತಗೃಹ ಸರಪಳಿ (Cold Chain) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್

  • ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಗಳು (FPOs) ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು

  ಇವುಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಹಾಗೂ ರೈತರ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

  ---

  ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ

  ಯುವಜನತೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

  • 50 ಲಕ್ಷ ಯುವಕರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ

  • ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಶಿಪ್ ಯೋಜನೆ ವಿಸ್ತರಣೆ

  • ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಮತ್ತು ಡೀಪ್‌ಟೆಕ್ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ

  AI, ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ತಯಾರಿ ಸಾಧ್ಯ.

  ---

  ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಟೆಕ್

  ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ:

  • ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 5G ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಿಸ್ತರಣೆ

  • ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ತೇಜನ

  • ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ನಿಧಿ

  ಇವು ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು (Financial Inclusion) ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

  ---

  ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ

  • ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರ ಸಾಲ

  • ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳ

  • ನಗರ ಬಡವರಿಗೆ ಗೃಹ ಯೋಜನೆ ವಿಸ್ತರಣೆ

  ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ಲಾಭ ತಲುಪಿಸುವುದು ಬಜೆಟ್‌ನ ಉದ್ದೇಶ.

  ---

  ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ

  ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿಸಲು:

  • FDI ನಿಯಮ ಸರಳೀಕರಣ

  • ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ

  • ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಯೋಜನೆಗಳು

  ಇವುಗಳಿಂದ ಭಾರತ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

• read more